KIRAAT – NAHİV İLİŞKİSİ: AHFEŞ ÖRNEĞİ

Mehmet Çiçek

Özet

Alemlerin Rabbinden, kıyamete kadar hükümleri devam edecek olan son dinin kaynağı olarak vahyedilen Kur’ân ayetleri, Arapça olarak inmiştir. İnsan hayatının tüm yönleriyle (kişisel, ailevi ve toplumsal) ilgili önemli esaslar içeren ilahi vahyin her asırda ve her toplumda doğru bir şekilde anlaşılması, o dilin yapısıyla doğrudan ilişkilidir. Bu öneme binaen vahyin doğru anlaşılması ve aktarılması adına sahabe döneminden itibaren çok titiz bir çaba gösterilmiştir. Bu çabanın önemli bir bölümünü de Kıraat-Nahiv alanındaki çalışmalarda görmekteyiz. Her iki kavram da yerine göre birbirini etkilemiş ve müstakil birer ilim olma yolunda birbirlerini beslemişlerdir. Biz de bu makalemizde ilk dönem Arap grameri çalışmalarında ismi ön plana çıkan dilbilimcilerden Ahfeş’el-Evset’in “Mean’il Kur’ân” adlı tefsirinde nahiv ve kıraat ilişkisini ele almaya çalışacağız.

Anahtar Kelimeler: Kıraat, Nahiv, Dilbilgisi, Edat, Hareke

Abstract

The Quranic verses, which are source of the last religion and whose provisions will continue until the Doomsday, have been revealed from the Lord of the worlds in Arabic. The correct undesrtanding of the divine revelation, which contains important principles related to all aspects of human life (personal, family and social) in every century and society, is directly related to the structure of that language. Due to this imprortance, a very meticulous effort has been made since the Companions Period in order to understand and convey the revelation correctly. We see a significant part of  this effort in the works in Nahiv and Qiraah of Quran. Both notions affected each other according to their place and leading each other on the way to becoming independent wisdom. In this article, we tried to review th examples of the relationship between Nahiv and Qiraah in the commentary wihch named “Mean’il-Quran” of famous linguists Ahfeş al’Efset who is well known in the first period of Arabic grammer studies.

Keywords: Qiraah, Nahiv, Grammar, Particle, Vowel Point